Polacy coraz chętniej wyjeżdżają za granicę, a zatem często zmuszeni są korzystać z usług kantorów. Wymiana walut jest operacją finansową, dlatego działalność tego rodzaju przedsiębiorstw podlega ścisłym regulacjom prawnym.

Przepisy określają niemal każdy aspekt działania kantorów. Jakie wymogi muszą spełniać? W jaki sposób państwo sprawuje nadzór nad kantorami? Na początek warto przypomnieć, że w Polsce działają zarówno kantory stacjonarne, jak i internetowe. Choć zajmują się właściwie tym samym – wymianą walut – polskie prawo traktuje je odmiennie. Nadzór nad e-kantorami właściwie… nie istnieje.

 


Kantory stacjonarne

Kontrolę nad kantorami sprawuje przede wszystkim Komisja Nadzoru Finansowego. Szczegółowe przepisy dotyczące ich działalności znajdziemy w ustawie Prawo dewizowe.

Kantor może założyć osoba fizyczna lub prawna, która nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa skarbowe albo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Zaświadczenie o niekaralności trzeba później uzyskiwać raz do roku. Ponadto osoba zakładająca kantor musi być odpowiednio przygotowana do wykonywania tego zajęcia – ukończyć specjalistyczny kurs lub posiadać przynajmniej roczne doświadczenie w pracy w banku, na stanowisku związanym z wymianą walut. Kolejny wymóg to uzyskanie wpisu do rejestru działalności kantorowej. Prowadzi go Prezes Narodowego Banku Polskiego. 

Regulacjom podlega również miejsce prowadzenia działalności. Szczegóły można znaleźć w  Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wyposażenia lokalu przeznaczonego do wykonywania działalności kantorowej oraz sposobu prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych z 24 września 2004 roku. – "Lokal trzeba urządzić tak, by przeprowadzane transakcje były bezpieczne. Należy również odpowiednio go oznaczyć. W widocznym miejscu musi znaleźć się napis „kantor”, adres i godziny otwarcia. Bardzo ważnym elementem jest tablica z wykazem aktualnie sprzedawanych i kupowanych walut oraz ich aktualnymi kursami" – wyjaśnia ekspert z Kantoru Cent.

Wszystkie transakcje przeprowadzane w kantorze należy ewidencjonować. Klient powinien otrzymać paragon albo inny dowód kupna-sprzedaży. Poza tym trzeba regularnie składać sprawozdania finansowe.

 


Kantory internetowe

Choć e-kantorów w Polsce jest naprawdę sporo, nie muszą one posiadać licencji na swoją działalność. Tym samym nie podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, o ile nie wykonują równocześnie usług płatniczych. Również Narodowy Bank Polski nie może sprawować kontroli nad e-kantorami. 

Do uregulowania działalności kantorów internetowych nawołuje m.in. Najwyższa Izba Kontroli. Ministerstwo Finansów w ubiegłym roku rozpoczęło prace nad zmianą prawa. W myśl nowych przepisów wszystkie podmioty, które wymieniają waluty na odległość, będą musiały się zarejestrować lub uzyskać zezwolenie po spełnieniu określonych wymogów. Nad działalnością e-kantorów miałyby czuwać odpowiednie organy nadzoru finansowego.