Przyczyny bezrobocia jak pokazuje sytuacja na rynku pracy pa艅stw wysoko rozwini臋tych, ich szczeg贸lnym problemem staje si臋 d艂ugotrwa艂e bezrobocie. Ujawnienie si臋 bezrobocia w Polsce by艂o jednym z efekt贸w procesu transformacji ekonomicznej zapocz膮tkowanej w 1989 r. Funkcjonuj膮cy przedtem system o charakterze nakazowo- rozdzielczym nie zak艂ada艂 wyst臋powania normalnego rynku pracy. Niedopuszczalnie do wyst臋powania swobodnego dzia艂ania mechanizmu rynkowego powodowa艂o m.in. oderwanie wysoko艣ci p艂ac od poziomu wydajno艣ci pracy. Utrzymywane by艂o pe艂ne zatrudnienie, jednak w wielu krajach realnego socjalizmu, wyst臋powa艂o bezrobocie ukryte. Wa偶nym zjawiskiem by艂 proces restrukturyzacji gospodarki i pr贸ba likwidacji wspomnianego bezrobocia ukrytego.

 

 


G艂贸wnymi przyczynami bezrobocia s膮:

  • Zaniedbania rozwojowe kraju w uj臋ciu ga艂臋zi gospodarki i jego poszczeg贸lnych region贸w,
  • wysokie dla pracodawc贸w koszty pracy,
  • niedostosowanie poziomu struktury kszta艂cenia do potrzeb i wymaga艅 gospodarki,
  • niekorzystnie sformu艂owane prawo pracy,
  • niesprawne dzia艂anie instytucji rynku pracy,
  • spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego,
  • czynnik demograficzny ( nap艂yw os贸b z drugiego powojennego wy偶u demograficznego),
  • bezrobocie frykcyjne,
  • niski poziom wykszta艂cenia cz臋艣ci spo艂ecze艅stwa,
  • brak do艣wiadczenia zawodowego w艣r贸d nap艂ywaj膮cej kadry absolwent贸w,
  • zmiany w technologii,
  • wysokie obci膮偶enia fiskalne,
  • bierna postawa bezrobotnych,
  • modyfikacja polityki celnej,
  • nastawienie gospodarki na import,
  • zmniejszenie popytu na konkretne dobra i us艂ugi,
  • niedorozw贸j gospodarczy niekt贸rych region贸w,
  • niedostosowanie systemu edukacji do potrzeb rynku pracy,
  • niedostatek 艣rodk贸w finansowych maj膮cych za zadanie wspomaganie tworzenia miejsc pracy,
  • wyznaczanie przez rz膮d stawek p艂acy minimalnej,
  • nieprzygotowanie niekt贸rych region贸w do gwa艂townej transformacji,
  • przyczyn膮 bezrobocia mog膮 by膰 dzia艂ania pa艅stwa, rozumiane szeroko jako pomoc socjalna: je偶eli pa艅stwo przyznaje wysokie zasi艂ki dla bezrobotnych, kt贸re maj膮 stawk臋 zbli偶on膮 do przeci臋tnych wynagrodze艅 co sprawia, 偶e motywacja do szukania pracy jest niska,
  • przepisy socjalne, kt贸rych zadaniem jest poprawa losu pracownik贸w cz臋sto powoduj膮 wzrost koszt贸w pracy powy偶ej zysk贸w z jej efekt贸w, co sprawia e praca najemna przestaje by膰 op艂acalna dla pracodawcy i pracownicy zostaj膮 zwolnieni,
  • za wysokie podatki mog膮 powodowa膰, 偶e dochody, kt贸re przedsi臋biorstwa mog艂yby wyda膰 na inwestycje i na nowe miejsca pracy, zostaj膮 wykorzystane w inny spos贸b,
  • dzia艂ania zwi膮zk贸w zawodowych cz臋sto wymuszaj膮 wzrost p艂acy co doprowadza do sytuacji, w kt贸rej pewna grupa os贸b mo偶e by膰 wykluczona z rynku pracy, poniewa偶 ich zatrudnienie staje si臋 nieop艂acalne,
  • post臋p technologiczny, wywo艂uj膮cy zmniejszone zapotrzebowanie na pracownik贸w, kt贸ry pozwala na utrzymywanie takiego samego poziomu produkcji pod wzgl臋dem ilo艣ciowym oraz jako艣ciowym,
  • problemy mieszkaniowe w miejscach gdzie znalezienie pracy jest mo偶liwe- problemy te uniemo偶liwiaj膮 przep艂yw os贸b,
  • sezonowe wahania poziomu zatrudnienia.