Ustawa to jeden z rodzaj贸w akt贸w prawnych, kt贸ry jest ustalany najcz臋艣ciej przez parlament danego kraju. R贸wnie偶 inny organ, pe艂ni膮cy r贸wnorz臋dn膮 funkcj臋, mo偶e ustanawia膰 zapis prawa w formie ustawy. W niekt贸rych krajach przed wej艣ciem w 偶ycie ustawa mo偶e by膰 zatwierdzana przez organ w艂adzy wykonawczej (w Polsce jest to Prezydent i Rada Ministr贸w z Prezesem, czyli Premierem Rzeczpospolitej Polskiej na czele). Ustawa jest powszechnie obowi膮zuj膮cym 藕r贸d艂em prawa. Ranga ustawy jest ni偶sza ni偶 np. konstytucji czy dyrektyw i dekret贸w unijnych. Natomiast pe艂ni rol臋 nadrz臋dn膮 nad rozporz膮dzeniami ministerialnymi i zarz膮dzeniami. Ustawa nie mo偶e w 偶aden spos贸b sta膰 w sprzeczno艣ci z aktami prawnymi wy偶szego rz膮du a podlegaj膮ce pod ni膮 ustalenia musz膮 by膰 zgodne z liter膮 prawa zawartej w ustawie stosownej do danego tematu. Temat, kt贸rego dotyczy ten rodzaj przepis贸w mo偶e dotyczy膰 dowolnej kwestii lub sprawy z dziedziny spo艂ecznej, politycznej czy te偶 ekonomicznej. Ustawa ma g艂贸wn膮 funkcj臋 normatywn膮 w zakresie podejmowanego zagadnienia.

 

 

 


Ustawa - definicja.

W Polsce za przygotowanie i ustalenie ostatecznego brzmienia ustawy odpowiedzialne s膮 obydwa organy w艂adzy ustawodawczej, czyli Sejm i Senat. Propozycj臋 ustawy trafia do Sejmu, kt贸ry mo偶e j膮 zatwierdzi膰 lub odrzuci膰 w jednym lub kilku czytaniach podczas obrad. Nast臋pnie nad zatwierdzon膮 przez Sejm ustaw膮 obraduje Senat, kt贸ry ma maksymalnie 30 dni na ustosunkowanie si臋 do zatwierdzonej propozycji. Mo偶e zg艂osi膰 poprawki lub dokona膰 zmian w zapisie. W przypadku braku uwag ze strony Senatu ustawa wchodzi w 偶ycie w formie przyj臋tej przez Sejm. Ewentualne poprawki s膮 rozpatrywane i zatwierdzane lub odrzucane przez Sejm. Ostatecznie zatwierdzona ustawa trafia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do podpisu. Mo偶e zg艂osi膰 weto, czyli sprzeciw i ponownie trafia ona do rozpatrzenia przez parlament. W przypadku braku zastrze偶e艅 og艂aszana jest w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. W ci膮gu 14 dni od publikacji nabiera mocy prawnej i zaczyna powszechnie obowi膮zywa膰.

Mo偶na wyr贸偶ni膰 trzy rodzaje ustaw:

  • zwyk艂e (najni偶ej usytuowane spo艣r贸d tego rodzaju akt贸w prawnych),
  • organiczne (o charakterze rozwojowym, z punktu widzenia mocy prawnej podlegaj膮ce konstytucji a nadrz臋dne do ustaw zwyk艂ych - np. dotycz膮ce ordynacji wyborczej, ustalanie kwestii zwi膮zanych z funkcjonowaniem g艂贸wnych organ贸w pa艅stwowych ustalonych w konstytucji, jak r贸wnie偶 kwestie dotycz膮ce wolno艣ci, praw i obowi膮zk贸w cz艂owieka oraz obywatela);
  • zasadnicze (konstytucje; ustawa maj膮ca najwy偶sza moc prawn膮 w zakresie systemu 藕r贸de艂 prawa w danym pa艅stwie, w kt贸rej sk艂ad mog膮 wchodzi膰 zagadnienia dotycz膮ce najwa偶niejszych sfer funkcjonowania publicznego i spo艂ecznego, a tak偶e wolno艣ci, praw i obowi膮zk贸w obywateli; organem, kt贸ry ma za zadanie pilnowa膰 prawid艂owo艣ci wykonywania postanowie艅 ustawy stoi g艂owa pa艅stwa - kr贸l lub prezydent).

 

G艂贸wn膮 rol膮 ustawy jest koordynacja prac w zakresie administracji publicznej, zgodnie z moc膮 prawa. Ustawa koordynuje tak偶e najwa偶niejsze funkcje pa艅stwowe. Wszelkie spory, niezgodno艣ci i w膮tpliwo艣ci prawne powinny by膰 rozstrzygane na drodze opieraj膮cej si臋 o stosown膮 ustaw臋.