Ryzykiem określa się zjawisko niepewne, dotyczące tylko i wyłącznie przyszłości, którego zajście może mieć negatywny skutek dla prowadzonej przez daną jednostkę działalności. Ryzyka jest to więc wszelka niepewność, która w niekorzystny sposób może zmienić przebieg i skutki określonego projektu. Każde odstępstwo od planu wyznaczonego przed podjęciem działań, zaistniałe po ich podjęciu, jest związane z ryzykiem. Odstępstwem od planu bazowego mogą być np. wcześniejsze ukończenie zadań lub wykorzystanie mniejszej liczby zasobów, niż zaplanowano. Ryzyko pozwala zatem na spostrzeżenie wszelkich możliwych różnic między tym co zostało zaplanowane, a tym co może się zdarzyć podczas właściwej realizacji projektu. Jednoznaczne skompensowanie tego terminu i ujęcie go w jednym, prostym tłumaczeniu, jest bardzo trudne do zrealizowania. Powszechnie zaistniały bowiem trzy koncepcje ryzyka, które ewoluowały na przestrzeni lat.

 

 

 

 


Co to jest ryzyko? - koncepcje.

Pierwsza koncepcja ekonomicznej teorii ryzyka Willetta została ogłoszona w 1901 roku przyjmowała założenie, że ryzyko jest terminem o bardzo różnorodnych znaczeniach, powszechnie używanych w życiu codziennym człowieka. Łączyła ona pojęcie ryzyka z niepewnością i uznawała, że ryzyko jest to jedynie wrażenie lub złudzenie przypadkowości, będącego efektem niedoskonałości wiedzy o prawach rządzących rzeczywistością Wynika z tego, że żaden plan nie jest doskonały i może być obarczony ryzykiem. Według tej koncepcji, ryzyko jest to stan otoczenia, które należy odnosić do stopnia niepewności, a nie do prawdopodobieństwa jego wystąpienia. W ten sposób rozumiane ryzyko jest obiektywne i łączy się z subiektywną niepewnością.

Druga koncepcja mówi o niepewności mierzalnej oraz niemierzalnej i zaproponowana została w 1921 roku przez Knighta. Miała zakładać ona sprecyzowanie tego, jakimi cechami powinna charakteryzować się niepewność identyfikowana z ryzykiem, o której mowa była już w pierwszej jego koncepcji. Opisywane ryzyko jest tu niepewnością mierzalną, a niepewność która nie może być zmierzona, jest niepewnością  nazywaną niepewnością niemierzalną, czyli ryzykiem niemożliwym do przewidzenia i opisania. Trzecia z koncepcji, opracowana przez Komisję do Spraw Terminologii Ubezpieczeniowej USA w 1996 roku, definiowała ryzyko na dwa sposoby. Według pierwszej definicji ryzyko jest to niepewność co do danego zdarzenia, w warunkach posiadania dwóch lub więcej możliwości tego zdarzenia. Jest to zatem mierzalna niepewność, która pozwala określić czy zamierzony cel zostanie osiągnięty. Druga definicja koncentruje ryzyko na podstawie dziedziny ubezpieczeniowej, mówiąc, że ryzyko jest to ubezpieczona osoba lub ubezpieczony podmiot. 

Dyskusje nad trzema koncepcjami ryzyka doprowadziły do czterech zasadniczych wniosków dotyczących ryzyka.

 

Należą do nich:

 

 - Ryzyko nie jest jednorodne, co sprawia, że niemożliwe jest podanie jednej uniwersalnej i jednoznacznej definicji tego pojęcia.

 - Ryzyko występuje w co najmniej dwóch aspektach: obiektywnym i subiektywnym

 - Ryzyko może być badane nie w jednym, ale w różnych kontekstach, na przykład jako niebezpieczeństwo, niepewność lub prawdopodobieństwo

 - Ryzyko jest czymś zmiennym i składającym się z różnych stanów, czyli jest w większym stopniu procesem, niż stanem otoczenia.