Koszt zmienny jest to koszt jaki przedsi臋biorca ponosi na dzia艂ania zwi膮zane bezpo艣rednio z produkcj膮, popularnie twierdzi si臋, 偶e koszty zmienne zmieniaj膮 si臋 wraz ze zmianami wielko艣ci produkcji, co b艂臋dnie zaw臋偶a t臋 kategori臋 wy艂膮cznie do przedsi臋biorstw produkcyjnych. Jednostki us艂ugowe b膮d藕 handlowe te偶 mog膮 ponosi膰 koszty zmienne. W zwi膮zku z cym w definicji nale偶y uwzgl臋dni膰 nie tylko produkcj臋  tylko szeroko wolumen dzia艂alno艣ci. Podzia艂 na koszty sta艂e oraz zmienne wi膮偶e si臋 z zastosowaniem kryterium klasyfikacyjnego uwzgl臋dniaj膮cego reakcj臋 kosztu na zmiany wolumenu dzia艂alno艣ci, informacj臋 o kosztach zmiennych oraz sta艂ych wykorzystywane s膮 na potrzeby podejmowania decyzji kr贸tkookresowych r贸wnie偶 rachunku koszt贸w zmiennych. Poziom tych nak艂ad贸w zale偶ny jest wprost od wielko艣ci produkcji,  w przypadku wzrostu produkcji, koszty zmienne rosn膮, a zmniejszaj膮 si臋 wraz ze spadkiem produkcji. Koszty zmienne s膮 r贸wne zeru, poniewa偶 przedsi臋biorca nic nie produkuje, koszty zmienne to wszystkie wydatki, kt贸re musia艂 ponie艣膰 przedsi臋biorca w zwi膮zku z produkcj膮, nie wchodz膮ce w sk艂ad koszt贸w sta艂ych. Do koszt贸w zmiennych zwi膮zanych z produkcj膮 zaliczaj膮 si臋 nak艂ady na surowce, roboczogodziny, towar, energia b膮d藕 paliwo itd. Koszty sta艂e nie ulegaj膮 zmianom w kr贸tkim czasie i s膮 niezale偶nie od wielko艣ci produkcji. Koszty zmienne zale偶膮 od wielko艣ci produkcji. Koszt ca艂kowity to suma koszt贸w sta艂ych i koszt贸w zmiennych. Koszty zmienne to pochodna podejmowania kr贸tkookresowych decyzji przedsi臋biorstwa a koszty sta艂e s膮 wynikiem decyzji d艂ugookresowych, inwestycyjnych, kt贸re okre艣laj膮 mo偶liwo艣ci wytw贸rcze przedsi臋biorstwa, s膮 nie i nie s膮 one zale偶ne od stopnia wykorzystania zdolno艣ci wytw贸rczych w kr贸tkim okresie czasu. Do pos艂ugiwania si臋 kosztami sta艂ymi oraz zmiennymi w podejmowaniu decyzji planowaniu oraz kontroli dzia艂alno艣ci przedsi臋biorstwa konieczna jest znajomo艣膰 metod wyodr臋bnienia koszt贸w sta艂ych oraz koszt贸w zmiennych

- metoda studi贸w technologicznych, in偶ynierska- stosowana jest na etapie projektowania produkt oraz polega na ocenie zu偶ycia czynnik贸w produkcji r贸wnie偶 czasu pracy,

- metoda najwy偶szego oraz najni偶szego punktu, wielko艣ci kra艅cowych- polega na wybraniu dw贸ch skrajnych wielko艣ci produkcji oraz odpowiadaj膮cymi wielko艣ci koszt贸w ca艂kowitych wcelu obliczenia kosztu kra艅cowego,

- metoda ksi臋gowania- polega na podziale koszt贸w na sta艂e oraz zmienne poprzez opini臋 pracownik贸w ksi臋gowo艣ci, to prosta metoda jednak obarczona du偶ym ryzykiem b艂臋du, co spowodowane jest subiektywn膮 ocen膮 pracownik贸w,

- metoda graficzna, wizualna- polega na przeniesieniu na uk艂ad wsp贸艂czesnych wielko艣ci produkcji ( o艣 X ) oraz odpowiadaj膮cy jej koszt ( o艣 Y ), a nast. poprowadzeniu linii przez powsta艂e punkty,  powsta艂a linia pokazuje tendencj臋 zachowywania koszt贸w wzgl臋dem rozmiar贸w produkcji.

- metoda regresji liniowej- polega ona na znalezieniu funkcji, kt贸ra najdok艂adniej opisze zale偶no艣膰 pomi臋dzy kosztem a wielko艣ci膮 produkcji poprzez wykorzystanie metody najmniejszych kwadrat贸w.