Ryczałt – definicja, stawki, limity, zasady i przykłady

Definicja ryczałtu.

Ryczałt to sposób ustalenia należności według z góry określonej kwoty, stawki lub uproszczonej podstawy, bez późniejszego rozliczania wszystkich rzeczywiście poniesionych kosztów. Znaczenie tego pojęcia zależy jednak od kontekstu. Ryczałt może oznaczać między innymi wynagrodzenie ryczałtowe w umowie cywilnoprawnej, zryczałtowany zwrot określonych wydatków albo szczególną formę opodatkowania.^[7]

W praktyce podatkowej określenie „ryczałt” najczęściej oznacza ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, czyli jedną z form opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tej formie podstawą opodatkowania jest przede wszystkim przychód, a nie dochód. Oznacza to, że podatnik nie pomniejsza przychodu o wydatki poniesione w celu jego uzyskania, tak jak ma to miejsce przy skali podatkowej lub podatku liniowym.^[1][2]

Przykładowo przedsiębiorca, który osiągnął 100 000 zł przychodu i poniósł 40 000 zł kosztów działalności, przy ryczałcie nie oblicza podatku od różnicy wynoszącej 60 000 zł. Punktem wyjścia do obliczenia ryczałtu pozostaje przychód, który może zostać pomniejszony jedynie o odliczenia przewidziane w przepisach.^[4]

Ryczałt może być więc korzystny przede wszystkim w działalnościach o stosunkowo niewielkich kosztach w stosunku do przychodów, ale sama niska stawka nie oznacza automatycznie niższego podatku. Przy wyborze formy opodatkowania znaczenie mają jednocześnie stawka właściwa dla konkretnej działalności, wysokość przychodów, ponoszone koszty, możliwość korzystania z ulg oraz obciążenia składką zdrowotną.

 

---

Co oznacza słowo „ryczałt”?

Ryczałt nie jest nazwą wyłącznie jednej formy podatku. Pojęcie jest używane w wielu przepisach i może mieć różne znaczenie.

Ryczałt jako wynagrodzenie.

Kodeks cywilny przewiduje między innymi wynagrodzenie ryczałtowe przy umowie o dzieło. Zgodnie z art. 632 § 1, jeżeli strony umówiły się na takie wynagrodzenie, wykonawca co do zasady nie może żądać jego podwyższenia tylko dlatego, że rzeczywisty rozmiar lub koszt prac okazał się większy od przewidywanego. W wyjątkowej sytuacji nieprzewidywalnej zmiany stosunków grożącej wykonawcy rażącą stratą sąd może jednak podwyższyć ryczałt albo rozwiązać umowę.^[7]

Ryczałt jako forma podatku.

W podatkach najczęściej chodzi o ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym reguluje również inne szczególne rozwiązania, dlatego określenie „ryczałt” powinno być zawsze interpretowane w odpowiednim kontekście.^[1]

Dalsza część definicji dotyczy przede wszystkim ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, ponieważ właśnie to znaczenie jest najczęściej używane przez przedsiębiorców i osoby rozliczające prywatny najem.

Czym jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest formą opodatkowania, w której podatek obliczany jest według odpowiedniej stawki od przychodu podlegającego opodatkowaniu. Podatnik nie pomniejsza przychodu o koszty uzyskania przychodu.^[1][4]

Oznacza to istotną różnicę w stosunku do skali podatkowej i podatku liniowego, gdzie podstawowym punktem odniesienia jest dochód, czyli – w uproszczeniu – przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania.

Nie oznacza to jednak, że przy ryczałcie nie istnieją żadne pomniejszenia podstawy opodatkowania. Przepisy pozwalają na określone odliczenia. Przedsiębiorca może między innymi pomniejszać przychód o przewidziane prawem składki społeczne, a także o 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dostępne są również niektóre ulgi podatkowe.^[2][4]

Najważniejsze cechy ryczałtu.

Do podstawowych cech ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych należą:

• opodatkowanie przychodu zamiast dochodu;
• brak możliwości pomniejszania przychodu o zwykłe koszty prowadzenia działalności;
• różne stawki zależne od rodzaju uzyskiwanego przychodu;
• uproszczona ewidencja podatkowa;
• możliwość rozliczania miesięcznego albo – po spełnieniu warunków – kwartalnego;
• obowiązek złożenia rocznego zeznania PIT-28 lub PIT-28S;
• ograniczenia dotyczące określonych rodzajów działalności i transakcji z byłym lub obecnym pracodawcą.

Podatnik na ryczałcie prowadzi ewidencję przychodów oraz wykaz środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.^[2]

Kto może wybrać ryczałt?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych może być stosowany między innymi przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą samodzielnie oraz przez wspólników określonych spółek.^[2]

Ministerstwo Finansów wskazuje, że z tej formy mogą korzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność:

• samodzielnie;
• w formie spółki cywilnej;
• w formie spółki jawnej niebędącej podatnikiem CIT.

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność w danym roku może co do zasady wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodu, który osiągnie w tym pierwszym roku, o ile nie zachodzi jedno z ustawowych wyłączeń. Dla działalności kontynuowanej znaczenie ma natomiast limit przychodów z poprzedniego roku.^[1][2]

Limit ryczałtu w 2026 roku.

Podstawowy limit uprawniający do stosowania ryczałtu wynosi równowartość 2 000 000 euro przychodów osiągniętych w poprzednim roku.^[1]

Dla 2026 roku do przeliczenia zastosowano średni kurs euro NBP z 1 października 2025 roku wynoszący 4,2586 zł. W efekcie limit przychodów uzyskanych w 2025 roku pozwalający stosować ryczałt w 2026 roku wynosi 8 517 200 zł.^[3]

Limit dotyczy odpowiednio działalności prowadzonej samodzielnie albo – w przypadku działalności w formie spółki – sumy przychodów wspólników z tej działalności.^[1]

Jak wybrać ryczałt?

Przedsiębiorca chcący opodatkować działalność ryczałtem musi dokonać wyboru tej formy. Oświadczenie można złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego albo dokonać wyboru w ramach wpisu do CEIDG.^[2]

Termin na wybór upływa:

• 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca osiągnął pierwszy przychód w danym roku;
• z końcem roku podatkowego – jeżeli pierwszy przychód został osiągnięty w grudniu.

Jeżeli działalność prowadzona jest w formie spółki objętej ryczałtem, odpowiednie oświadczenie muszą złożyć wszyscy wspólnicy.^[2]

Raz wybrany ryczałt jest co do zasady stosowany również w kolejnych latach, dopóki podatnik nie zrezygnuje z tej formy, nie wybierze innego sposobu opodatkowania lub nie utraci prawa do ryczałtu.^[2]

Kto nie może korzystać z ryczałtu?

Nie każda działalność i nie każdy przedsiębiorca może korzystać z ryczałtu. Ustawowe wyłączenia określa przede wszystkim art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.^[1]

Ryczałtu nie stosuje się między innymi do podatników:

• opłacających podatek w formie karty podatkowej;
• korzystających z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego;
• prowadzących apteki;
• prowadzących działalność w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych;
• prowadzących działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;
• wytwarzających wyroby objęte podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii;
• znajdujących się w niektórych wskazanych ustawą sytuacjach związanych ze zmianą sposobu prowadzenia działalności pomiędzy małżonkami.

Bardzo ważne ograniczenie dotyczy również wykonywania na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy czynności odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy w roku bieżącym lub poprzednim. Uzyskanie takiego przychodu może spowodować utratę prawa do ryczałtu od dnia jego uzyskania.^[2]

Obecna lista wyłączeń jest więc znacznie węższa niż w starszych publikacjach internetowych. Przykładowo samo świadczenie usług prawnych, księgowych, architektonicznych czy medycznych nie powoduje obecnie automatycznego zakazu ryczałtu – ustawa przewiduje dla wielu takich usług konkretne stawki ryczałtu.^[1]

Co jest podstawą opodatkowania ryczałtem?

Podstawowym punktem wyjścia jest przychód podlegający opodatkowaniu. Podatnik nie odejmuje od niego wydatków poniesionych na uzyskanie tego przychodu.^[4]

Nie oznacza to jednak, że podatek zawsze oblicza się bezpośrednio od całej wartości przychodów zapisanych w ewidencji. Ustawa przewiduje określone odliczenia, a część przychodów może być zwolniona z opodatkowania lub objęta szczególnymi zasadami.^[1][4]

Czy na ryczałcie można odliczyć koszty?

Nie można rozliczać kosztów uzyskania przychodów tak jak przy skali podatkowej lub podatku liniowym. Zakup komputera, paliwa, materiałów, reklamy, wyposażenia czy wynajem biura nie pomniejszają bezpośrednio podstawy opodatkowania ryczałtem tylko dlatego, że były wydatkami firmowymi.^[2]

Jest to jedna z najważniejszych cech tej formy podatku. Z tego powodu działalność osiągająca wysokie przychody przy jednocześnie wysokich kosztach może zapłacić na ryczałcie więcej podatku niż przy formie opodatkowania dochodu.

Od zwykłych kosztów należy jednak odróżnić odliczenia przewidziane w przepisach. Ryczałtowiec może korzystać z części odliczeń od przychodu, w tym – na zasadach określonych w przepisach – z odliczenia 50% zapłaconej składki zdrowotnej.^[2]

Stawki ryczałtu.

Ryczałt nie posiada jednej stawki podatkowej. Stawka zależy przede wszystkim od rodzaju osiąganego przychodu i wykonywanej działalności. Ustawa przewiduje obecnie między innymi stawki: 17%, 15%, 14%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5% oraz 3%, a w określonych przypadkach również 12,5% po przekroczeniu ustawowego progu oraz szczególną stawkę 2%.^[1][4]

17%.

Stawka 17% dotyczy przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów w rozumieniu ustawy.^[1]

15%.

Stawka 15% obejmuje wskazane w ustawie rodzaje usług, między innymi część usług pośrednictwa, finansowych i ubezpieczeniowych, prawnych, rachunkowo-księgowych, doradztwa podatkowego oraz inne szczegółowo określone działalności, o ile nie są opodatkowane inną stawką na podstawie szczególnych przepisów.^[1]

14%.

Stawka 14% obejmuje między innymi określone usługi opieki zdrowotnej, architektoniczne i inżynierskie oraz specjalistycznego projektowania.^[1]

12%.

Stawka 12% dotyczy między innymi wskazanych w ustawie usług związanych z oprogramowaniem, doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego, instalowaniem oprogramowania oraz zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi.^[1]

10%.

Stawka 10% dotyczy usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, zgodnie z odpowiednim grupowaniem PKWiU.^[1]

8,5% i 12,5%.

Dla określonych przychodów – w tym między innymi prywatnego najmu – stosowana jest stawka 8,5% do wskazanego ustawowo limitu i 12,5% od nadwyżki. Szczegółowe zasady dla najmu opisane są niżej.^[1][5]

8,5%.

Stawka 8,5% ma zastosowanie między innymi do szeregu działalności usługowych, dla których ustawa nie przewiduje innej stawki, a także do wskazanych usług edukacyjnych czy określonych innych rodzajów działalności.^[1]

5,5%.

Stawka 5,5% obejmuje między innymi przychody z działalności wytwórczej, robót budowlanych i przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton.^[1]

3%.

Stawka 3% dotyczy między innymi działalności usługowej w zakresie handlu oraz określonej działalności gastronomicznej, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.^[1]

2%.

Ustawa przewiduje również szczególną stawkę 2% dla określonych przychodów wskazanych w art. 6 ust. 1d, związanych z przychodami, o których mowa w art. 20 ust. 1c ustawy o PIT – chodzi między innymi o spełniającą ustawowe warunki sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy.^[1]

Powyższe przykłady nie zastępują sprawdzenia dokładnej klasyfikacji konkretnej działalności. Art. 12 ustawy zawiera szczegółową listę usług oraz grupowań PKWiU przypisanych do poszczególnych stawek.^[1]

PKWiU a stawka ryczałtu.

Odpowiedniej stawki nie należy ustalać wyłącznie na podstawie nazwy firmy albo kodu PKD. Ustawa przy wielu rodzajach działalności odwołuje się bezpośrednio do klasyfikacji PKWiU – Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.^[1]

W praktyce podobnie brzmiące usługi mogą być opodatkowane innymi stawkami, jeżeli mieszczą się w różnych grupowaniach. Dlatego ustalenie stawki wymaga analizy rzeczywiście wykonywanych czynności, a nie tylko nazwy zawodu lub wpisu przedsiębiorcy.

Czy jedna firma może stosować kilka stawek ryczałtu?

Tak. Jeżeli przedsiębiorca osiąga przychody z różnych rodzajów działalności objętych różnymi stawkami, może stosować odpowiednią stawkę do każdego rodzaju przychodu.^[1][4]

Warunkiem jest prowadzenie ewidencji w taki sposób, aby możliwe było oddzielne określenie przychodów opodatkowanych każdą stawką. Nieprawidłowe rozdzielenie przychodów może prowadzić do zastosowania zasad przewidzianych w ustawie dla nierzetelnej lub niewystarczająco szczegółowej ewidencji.^[1]

Ryczałt od najmu prywatnego.

Od 2023 roku ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest jedyną formą opodatkowania przychodów z tzw. najmu prywatnego. Podatnik nie wybiera w tym przypadku pomiędzy ryczałtem a skalą podatkową.^[5]

Stawka wynosi:

• 8,5% przychodu do 100 000 zł;
• 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł.

W przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej, którzy złożyli oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodów z najmu przez jednego z nich, próg dla stawki 12,5% wynosi 200 000 zł.^[5]

Przychodem z najmu jest co do zasady rzeczywiście otrzymany lub postawiony do dyspozycji czynsz. Jeżeli zgodnie z umową określone opłaty związane z nieruchomością ponosi bezpośrednio najemca, nie zawsze stanowią one przychód wynajmującego.^[5]

Ryczałt miesięczny.

Podstawowym sposobem bieżącego rozliczania jest obliczanie ryczałtu za poszczególne miesiące. Podatek za dany miesiąc wpłaca się do 20. dnia następnego miesiąca. Ryczałt za grudzień jest płatny do 20 stycznia następnego roku podatkowego.^[2]

Ryczałt kwartalny.

Niektórzy podatnicy mogą opłacać ryczałt raz na kwartał. Dotyczy to przedsiębiorców rozpoczynających działalność oraz podatników, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 200 000 euro.^[1][2]

W 2026 roku limit przychodów za 2025 rok pozwalający na kwartalne rozliczenie ryczałtu wynosi 851 720 zł.^[3]

Ryczałt kwartalny wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału, natomiast za IV kwartał – do 20 stycznia następnego roku.^[2]

O stosowaniu kwartalnego sposobu opłacania ryczałtu podatnik informuje w zeznaniu rocznym PIT-28 składanym za rok, w którym stosował kwartalne rozliczenie.^[5]

Ewidencja przychodów na ryczałcie.

Podatnik stosujący ryczałt prowadzi ewidencję przychodów. Jeżeli uzyskuje przychody opodatkowane kilkoma stawkami, ewidencja powinna pozwalać na określenie wysokości przychodów przypadających na każdą z nich.^[2][4]

Przedsiębiorca prowadzi również wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.^[2]

Uproszczona ewidencja jest jedną z praktycznych zalet ryczałtu, ale nie oznacza braku obowiązków dokumentacyjnych.

PIT-28 – rozliczenie roczne ryczałtu.

Przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem składa po zakończeniu roku zeznanie PIT-28 albo – w przypadku przedsiębiorstwa w spadku – PIT-28S.^[4]

Zeznanie składa się obecnie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznanie złożone przed 15 lutego traktowane jest jak złożone 15 lutego.^[4]

PIT-28 można złożyć między innymi elektronicznie przez Twój e-PIT, aplikację e-Urząd Skarbowy lub system e-Deklaracje.^[4]

Ryczałt a składka zdrowotna w 2026 roku.

Składka zdrowotna przedsiębiorcy na ryczałcie nie jest obliczana jako procent rzeczywistego dochodu. Jej wysokość zależy od przedziału rocznych przychodów z działalności.^[6]

W 2026 roku miesięczna składka zdrowotna wynosi:

• 498,35 zł – jeżeli przychody od początku roku nie przekroczyły 60 000 zł;
• 830,58 zł – po przekroczeniu 60 000 zł i do 300 000 zł;
• 1 495,04 zł – po przekroczeniu 300 000 zł.

Podstawy tych składek odpowiadają odpowiednio 60%, 100% oraz 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku.^[6]

Przedsiębiorca na ryczałcie może pomniejszyć przychód o 50% zapłaconych składek zdrowotnych na zasadach przewidzianych w przepisach.^[2]

Ryczałt a VAT – czy to to samo?

Nie. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i VAT są dwoma różnymi podatkami. Ryczałt jest formą opodatkowania przychodów podatkiem dochodowym od osób fizycznych. VAT jest podatkiem od towarów i usług.^[8]

Przedsiębiorca może więc jednocześnie:

• rozliczać PIT w formie ryczałtu i być czynnym podatnikiem VAT;
• rozliczać PIT ryczałtem i korzystać ze zwolnienia z VAT, jeżeli spełnia warunki przewidziane w przepisach.

Nie wybiera się zatem „VAT albo ryczałtu”. Są to odrębne zagadnienia podatkowe.^[8]

Ryczałt a wspólne rozliczenie z małżonkiem.

Prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem może ograniczać możliwość preferencyjnego wspólnego rozliczenia dochodów opodatkowanych skalą. Ministerstwo Finansów wskazuje wyjątek dotyczący sytuacji określanej potocznie jako „zerowy PIT-28”.^[2]

Inaczej należy traktować prywatny najem. Samo osiąganie przychodów z najmu prywatnego opodatkowanych ryczałtem nie pozbawia małżonków możliwości wspólnego rozliczenia innych dochodów opodatkowanych według skali, jeżeli spełnione są pozostałe wymagania.^[5]

Zalety ryczałtu.

Do potencjalnych zalet ryczałtu można zaliczyć:

• prostszy sposób ustalania podatku;
• brak konieczności obliczania podatkowego dochodu na potrzeby ryczałtu;
• uproszczoną ewidencję przychodów;
• stosunkowo niskie stawki dla części rodzajów działalności;
• możliwość rozliczeń kwartalnych po spełnieniu warunków;
• możliwość stosowania kilku stawek do różnych rodzajów działalności;
• możliwość odliczenia od przychodu 50% zapłaconej składki zdrowotnej.

Największą korzyść ryczałt może przynosić w działalności, w której właściwa stawka jest relatywnie niska, a rzeczywiste koszty uzyskania przychodu stanowią niewielką część przychodów. Nie jest to jednak zasada obowiązująca w każdej sytuacji.

Wady i ograniczenia ryczałtu.

Najważniejsze ograniczenie polega na tym, że rzeczywiste koszty działalności nie obniżają podstawy opodatkowania.^[2]

Do innych potencjalnych wad należą:

• konieczność prawidłowego ustalenia stawki dla każdej działalności;
• ryzyko podatkowe przy nieprawidłowym określeniu PKWiU;
• ograniczenia dotyczące ulg i preferencyjnych rozliczeń;
• ustawowe wyłączenia dla określonych działalności;
• możliwość utraty prawa do ryczałtu przy świadczeniu określonych usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy;
• opodatkowanie przychodu także wtedy, gdy marża lub faktyczny dochód przedsiębiorcy jest niewielki.

Ryczałt a skala podatkowa i podatek liniowy.

Podstawowa różnica dotyczy tego, co jest opodatkowane.^[8]

• ryczałt – punktem wyjścia jest przychód;
• skala podatkowa – opodatkowany jest dochód, a podstawowe stawki wynoszą 12% i 32%;
• podatek liniowy – opodatkowany jest dochód według stawki 19%.

Dlatego sama wysokość procentowej stawki podatku nie wystarcza do stwierdzenia, która forma jest najtańsza. Ryczałt w wysokości 12% od przychodu może być mniej korzystny od podatku 19% od dochodu, jeżeli przedsiębiorca ponosi bardzo wysokie koszty. W innym przedsiębiorstwie sytuacja może być dokładnie odwrotna.

Przykłady działania ryczałtu.

Przykład 1 – działalność przy niskich kosztach.

Przedsiębiorca wykonuje usługę opodatkowaną stawką 12% i osiąga 10 000 zł przychodu. Pomijając dla uproszczenia składki i pozostałe odliczenia, ryczałt wynosi 12% podstawy opodatkowania.

Jeżeli przedsiębiorca wydał w tym samym miesiącu 4 000 zł na sprzęt, reklamę i inne koszty działalności, wydatki te nie powodują, że podatek zostanie automatycznie obliczony od 6 000 zł. Ryczałt jest bowiem podatkiem od przychodu, a nie od dochodu.^[4]

Przykład 2 – kilka stawek.

Przedsiębiorca uzyskuje część przychodów z działalności objętej stawką 8,5%, a część z działalności objętej stawką 12%. Jeżeli ewidencja pozwala jednoznacznie ustalić wysokość przychodów z każdego rodzaju działalności, podatnik stosuje odpowiednią stawkę osobno do każdej części przychodów.^[4]

Przykład 3 – najem prywatny.

Podatnik osiągnął w ciągu roku 150 000 zł przychodu z prywatnego najmu. Pierwsze 100 000 zł podlega stawce 8,5%, natomiast 50 000 zł nadwyżki – stawce 12,5%.^[5]

Najczęstsze błędy dotyczące ryczałtu.

„Ryczałt zawsze jest tańszy”.

Nie. Niższa stawka procentowa może być stosowana do wyższej podstawy, ponieważ podatnik nie odlicza kosztów uzyskania przychodu.

„Na ryczałcie nie wolno mieć kosztów”.

Przedsiębiorca oczywiście może ponosić koszty działalności. Problem polega na tym, że zwykłe koszty nie pomniejszają podstawy opodatkowania ryczałtem.

„Ryczałt to alternatywa dla VAT”.

Nie. VAT i ryczałt dotyczą różnych podatków. Przedsiębiorca na ryczałcie może być czynnym podatnikiem VAT.^[8]

„Każda usługa ma stawkę 8,5%”.

Nie. Dla wielu usług ustawa przewiduje stawki 17%, 15%, 14%, 12%, 10% lub inne. Właściwą stawkę należy ustalić na podstawie rzeczywiście wykonywanej działalności i odpowiednich przepisów.^[1]

„Kod PKD automatycznie określa stawkę ryczałtu”.

Nie zawsze. Art. 12 ustawy w wielu przypadkach posługuje się klasyfikacją PKWiU. Sam wpis PKD nie powinien być jedyną podstawą wyboru stawki.^[1]

„Ryczałt ma tylko sześć stawek”.

To informacja nieaktualna. Współczesne przepisy przewidują większą liczbę stawek, w tym m.in. 17%, 15%, 14%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5% i 3%, a dla określonych przychodów także 12,5% oraz 2%.^[1]

Najczęstsze pytania o ryczałt.

Czy ryczałt liczy się od przychodu czy dochodu?

Od przychodu, z uwzględnieniem pomniejszeń i odliczeń dopuszczonych przez przepisy. Zwykłe koszty uzyskania przychodu nie są odliczane.^[4]

Czy na ryczałcie można być VAT-owcem?

Tak. Forma opodatkowania PIT i status w VAT są odrębnymi zagadnieniami.^[8]

Jaki jest limit ryczałtu w 2026 roku?

Limit przychodów osiągniętych w 2025 roku uprawniający do stosowania ryczałtu w 2026 roku wynosi 8 517 200 zł.^[3]

Jaki jest limit kwartalnego ryczałtu w 2026 roku?

Limit przychodów za 2025 rok pozwalający na kwartalne rozliczenie w 2026 roku wynosi 851 720 zł.^[3]

Kiedy płaci się ryczałt?

Przy rozliczeniu miesięcznym do 20. dnia kolejnego miesiąca, a przy kwartalnym do 20. dnia miesiąca następującego po kwartale. Ryczałt za grudzień lub IV kwartał jest płatny do 20 stycznia następnego roku.^[2]

Kiedy składa się PIT-28?

Zeznanie PIT-28 składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.^[4]

Czy można zmienić ryczałt na inną formę opodatkowania?

Tak. Podatnik może zrezygnować z ryczałtu i wybrać inną dostępną formę na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach.^[2]

Czy najem prywatny można rozliczać skalą?

Nie w odniesieniu do przychodów z najmu prywatnego osiąganych obecnie. Od 2023 roku są one opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.^[5]

Ryczałt – definicja w skrócie.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest formą opodatkowania PIT, w której podstawą obliczenia podatku jest przede wszystkim przychód, bez możliwości pomniejszania go o zwykłe koszty uzyskania przychodu. Stawka zależy od rodzaju działalności i może być różna dla poszczególnych źródeł przychodów.^[1][4]

Forma ta może być atrakcyjna dla przedsiębiorców prowadzących działalność o niewielkich kosztach i korzystnej stawce, ale nie jest automatycznie najtańszym sposobem opodatkowania. Przed wyborem warto porównać podatek, składkę zdrowotną, rzeczywiste koszty działalności i dostępne ulgi.

W 2026 roku podstawowy limit umożliwiający kontynuowanie ryczałtu wynosi 8 517 200 zł przychodów za 2025 rok, natomiast limit kwartalnego sposobu wpłacania ryczałtu wynosi 851 720 zł.^[3]

---

Bibliografia:

1. ELI – Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – tekst jednolity
2. Ministerstwo Finansów – Opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
3. Ministerstwo Finansów – Stawki i limity w PIT, w tym limity ryczałtu na 2026 rok
4. Ministerstwo Finansów – Rozliczenie przychodów opodatkowanych ryczałtem
5. Ministerstwo Finansów – Rozliczenie przychodów z najmu prywatnego
6. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – wysokość składki zdrowotnej przedsiębiorców w 2026 roku
7. ELI – Kodeks cywilny, art. 632 – wynagrodzenie ryczałtowe
8. Ministerstwo Finansów – rozpoczęcie działalności gospodarczej, formy opodatkowania PIT i zasady VAT
9. Ministerstwo Finansów – Mikrorachunek podatkowy